‘Lokale energie, landelijke impact’
Het stroomnet zit op veel plekken vol. Een ondernemer die wil uitbreiden of nieuwbouwen, een gemeente die woningen wil bouwen of een vervoerder die moet overstappen op elektrisch, loopt daardoor vast. Energyc uit Drachten zoekt voor hen de oplossing die er wél is.
‘De hele puzzel’
Directeur Rolf Jansma: ‘Wij ontwikkelen werkende lokale energiesystemen. Niet één los onderdeel zoals zonnepanelen of een batterij, maar de hele puzzel: energiehubs, opslag, laadstrategie, lokale opwek, directe lijnen, groepscontracten, data en klantdashboards. Te vaak blijft een goed idee steken in een adviesrapport. Bij ons niet. We lopen door totdat de nieuwe fabriek open kan, de batterij staat, de vrachtauto’s elektrisch kunnen rijden of de wijk gebouwd kan worden.’
Energyc is honderd procent Drachtster, maar actief door het hele land. ‘Innovatie hoeft echt niet uit de Randstad te komen. Vanuit ons kantoor hier werken we voor grote landelijke en aanprekende opdrachtgevers zoals NS, Huhtamaki en de KNVB, en sinds dit jaar voor het ministerie van VRO via het Expertteam Woningbouw van RVO.’
Begonnen in Drachten
Het gaat om een gebiedsgerichte aanpak: niet ieder bedrijf wacht afzonderlijk op uitbreiding van het net, maar de beschikbare capaciteit in een gebied wordt collectief en slimmer verdeeld, met groepscontracten, opslag en lokale opwek.
Zo konden in Smallingerland veel bedrijven alsnog worden aangesloten. Ook begonnen in de gemeente veel nieuwe contractvormen en pilots, zoals capaciteit sturende en capaciteitsbeperkende contracten: afspraken over wanneer een bedrijf hoeveel stroom van het net gebruikt. Daardoor kon de bouw van een aantal bedrijven in Drachten toch doorgaan.
Daarna volgden andere gebieden. Inmiddels is Energyc actief op alle grote bedrijventerreinen in Noord-Nederland, van Azeven Noord in Drachten tot Zuidbroek, Assen-Zuid en Westpoort in Groningen. Kennis delen en werk gunnen aan streekgenoten is daarbij het uitgangspunt: Energyc werkt veel samen met lokale bedrijven en organisaties.
Meetbaar resultaat
Een mooi voorbeeld is de nieuwbouw van de fabriek van Metalis. ‘Wij werden al vroegtijdig betrokken en konden zo integraal meedenken over alle energieaspecten. Hierdoor kon de fabriek toch gebouwd worden, ging de CO₂-uitstoot van 67 ton per jaar naar nihil, met 450 zonnepanelen, een batterij van 1,2 MWh en een slimme netconstructie. Verduurzaming en bedrijfscontinuïteit komen daar samen: het bedrijf draait inmiddels deels los van het net.
In Leeuwarden hebben we een nieuw te bouwen fabriek gekoppeld achter een zonne- en windpark in combinatie met batterijopslag. Hierdoor kwam via een directe lijn 1.000 kW extra capaciteit beschikbaar, zonder klassieke netverzwaring. Op deze manier kon de bouw doorgang vinden en kan dit bedrijf veel meer hernieuwbare energie inzetten voor het productieproces.’
Voor woningbouw in Nieuwehorne werkte Energyc met het ministerie en de netbeheerder een blauwdruk uit voor buurtopslag. De methode wordt nu in Noord-Holland toegepast voor zo’n vijftig woningen en dient andere gemeenten als voorbeeld.
Eigen software, klein team
Op dertig projecten draait inmiddels Pulse, het platform van Energyc waarop opdrachtgevers live de voortgang, energiedata en resultaten van hun project volgen. ‘We zijn in korte tijd uitgegroeid tot een ‘AI-first’ bedrijf. We zien dat deze techniek een onmisbare schakel is in ons werk.
Veel van onze innovaties ontstaan in de praktijk, in een platte organisatie waarin iedere adviseur eigenaarschap heeft. De AI-modellen draaien op een eigen server, zodat data en sturing in eigen hand blijven. Zo kan een klein Drachtster team een landelijke portefeuille bedienen, zonder in te leveren op persoonlijke en inhoudelijke kwaliteit.’
Waar een wil is, is een weg
Van eenmansstart in november 2021 naar een team van vijf adviseurs, en dit jaar een nominatie voor de Drachtster Innovatieprijs.
Adviseur Sybren Jansma: ‘Bij dit soort projecten krijg je bijna altijd eerst een nee. Geen capaciteit, geen ruimte in de regels, een businesscase die net niet rondkomt. Dan gaan wij opnieuw aan de slag in plaats van af te haken. Dat is net als in de sport: het gaat er niet om of je onderuitgaat, maar of je weer opstaat.’
Rolf vult aan: ‘We zijn nuchter over wat kán, en gaan daar eigenzinnig mee aan de slag. Dat leidt vaak tot ongebruikelijke en juist daardoor innovatieve oplossingen.’
