Goëngahuizen

Van natuur naar landbouwgrond – en terug

Goëngahuizen dankt zijn naam aan de familie Goënga, die de nederzetting gesticht zou hebben. De naam wordt al in 1573 vermeld in documenten. In die jaren werd het landschap in cultuur gebracht door het graven van sloten en vaarten, waarschijnlijk onder leiding van het klooster van Smalle Ee. Er verschenen al gauw boerderijen langs het water en op It Eilân. De boerderijen waren eigendom van het klooster, dat ze verpachtte aan boeren, de zogenaamde kloostermeiers.

Goëngahuizen was aanvankelijk alleen bereikbaar via het water. Daar kwam verandering in door de uitvoeringen van het Zwetteplan; in de jaren vijftig van de vorige eeuw werden wegen aangelegd waardoor het dorp ook per auto en fiets bereikbaar werd. Heidemij ontwikkelde het plan en bewerkte de bodem, gemeenten financierden de aanleg van wegen en Domeinen liet vijftien boerderijen bouwen. Zo ontstond een landbouwgebied met hogere opbrengsten, maar het aanzien van het landschap was totaal veranderd.

In de jaren negentig volgde weer een ingrijpende verandering: landbouwgronden werden teruggegeven aan de natuur op initiatief van de provincie Fryslân. Bijna het gehele Eilân werd eigendom van It Fryske Gea. De boeren werden uitgekocht of vertrokken naar ‘het vasteland’. Nu maakt It Eilân deel uit van Natuurgebied De Âlde Feanen. De petgaten, rietlanden en trilvenen herinneren aan de tijd van de turfwinning.

Ontdek meer

Beste lezer,

Je bent op deze pagina gekomen vanuit de url Drachten wil je meemaken. Deze site is
sinds 1 september 2022 niet meer online.

In plaats daarvan is er nu Open Drachten,
een nieuw platform om de gemeente Smallingerland, Drachten en de dorpen beter op de kaart te zetten. Open Drachten wil een podium zijn voor inwoners, bedrijven, onderwijsinstellingen, en organisaties op allerlei gebied om verhalen te delen over
Smallingerland. Iedereen kan meebouwen aan Open Drachten. Het podium is van ons allemaal. In Drachten. In de Dertien Dorpen. In heel Smallingerland.